De jongste natie ter wereld is Zuid-Soedan, dat op 9 juli 2011 officieel onafhankelijk werd van zijn noordelijke buurland. Na decennia van bloedige burgeroorlog tussen het reguliere Sudanese leger (SAF) en de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) stemden de inwoners van het zuiden overweldigend voor afscheiding in een referendum. Het land werd onmiddellijk erkend als onafhankelijke staat door de internationale gemeenschap en de Verenigde Naties.
Zuid-Soedan: De nieuwste natie op aarde
Sinds de zomer van 2011 is Zuid-Soedan de jongste natie op aarde. Gelegen in Oost-Afrika, deelt het grenzen met Soedan, Ethiopië, Kenia, Oeganda en de Democratische Republiek Congo. De nationale hoofdstad is Juba, gelegen aan de Nijl, specifiek langs de Witte Nijl.
Zuid-Soedan kwam tot stand als gevolg van een referendum dat in januari 2011 werd georganiseerd. De bevolking van Zuid-Soedan kon stemmen voor hun eigen staat als ze dat wensten. Dit leidde tot een overweldigend resultaat; bijna 99 procent stemde voor afscheiding. Zuid-Soedan werd officieel onafhankelijk in juli, en op 14 juli 2011 werd het het 193e lid van de Verenigde Naties, slechts 5 dagen na de onafhankelijkheidsverklaring.
Geschiedenis en vorming van Zuid-Soedan
De oprichting van de jongste natie ter wereld ging vooraf aan een lang en bloedig conflict. Soedan was in 1956 al onafhankelijk geworden van de Britten en Egyptenaren, maar de relatie tussen noord en zuid was nooit gemakkelijk. De spanningen waren religieus, politiek en etnisch gemotiveerd. Het noorden van het land was Arabisch en islamitisch, terwijl het zuidelijke deel van het land overwegend Afrikaans, christelijk en animistisch was. De regering in de hoofdstad Khartoem probeerde herhaaldelijk de islamitische wet (Sharia) aan het hele land op te leggen en de politieke en economische macht te monopoliseren, terwijl tegelijkertijd de meeste grondstoffen (met name olie) zich in het zuiden bevonden. Deze geschillen resulteerden in de volgende burgeroorlogen:
- Eerste Soedanese burgeroorlog (1955-1972): Deze werd beëindigd met de afsluiting van een overeenkomst die resulteerde in beperkte autonomie voor het zuiden.
- Tweede Soedanese burgeroorlog (1983-2005): Dit was een van de langste en dodelijkste conflicten in de moderne geschiedenis, met miljoenen doden of gedwongen migraties tot gevolg.
In 2005 ondertekenden de regering van Khartoem en de zuidelijke rebellenbeweging SPLM een Comprehensive Peace Agreement (CPA). Deze vredesovereenkomst resulteerde in het referendum van 2011, waarna de nieuwe Republiek Zuid-Soedan werd opgericht.
Andere jongere staten op de wereldkaart
Zuid-Soedan mag dan wel de jongste natie ter wereld zijn, toch zijn er de afgelopen decennia meer nieuwe landen op de wereldkaart verschenen. In de 21e eeuw zijn de volgende landen al onafhankelijk geworden:
Kosovo (2008)
Sinds 17 februari 2008 heeft Kosovo eenzijdig de onafhankelijkheid uitgeroepen. Ondanks erkenning door veel landen ter wereld, waaronder Nederland en de meeste EU-lidstaten, heeft Kosovo nog steeds een gecompliceerde status. Verschillende landen, waaronder Servië, Rusland en China, erkennen de onafhankelijkheid van Kosovo niet en de staat is geen lid van de VN.
Montenegro (2006)
In 2006 maakte Montenegro deel uit van een gezamenlijke federatie met Servië en werd de staat officieel aangeduid als Servië en Montenegro. In mei 2006 stemde een krappe meerderheid van de Montenegrijnen voor onafhankelijkheid na een vreedzaam referendum. Op 3 juni van dat jaar werd de onafhankelijkheid uitgeroepen en werd het land zonder problemen snel internationaal geaccepteerd.
Oost-Timor (2002)
De Democratische Republiek Oost-Timor is sinds 20 mei 2002 een onafhankelijk land. Eeuwenlang was het land een Portugese kolonie en in 1975 werd het bezet door het naburige Indonesië. Na decennia van strijd werd in 1999 onder toezicht van de VN een referendum gehouden. Vervolgens werd een overgangsperiode van het land onder VN-bestuur ingeluid, die in 2002 eindigde met een onafhankelijkheidsverklaring.
Hoe word je eigenlijk een land?
Een land ontstaat in een complex proces en er is geen centrale autoriteit ter wereld die bepaalt of een gebied een land is geworden of niet. Er is echter wel internationaal recht waaraan een aantal voorwaarden moet worden voldaan. Dit omvat bijvoorbeeld de Montevideo Conventie (1933), die stelt dat een staat aan de volgende 4 voorwaarden moet voldoen:
- Permanente bevolking.
- Vastgesteld grondgebied (grenzen).
- Een eigen autoriteit die controle heeft over het grondgebied.
- Het vermogen hebben om diplomatieke betrekkingen aan te gaan met andere staten.
Het belangrijkste element hier in de dagelijkse praktijk is echter internationale erkenning. Zelfs als een land voldoet aan de bovenstaande vereisten, kunnen andere landen ervoor kiezen om de erkenning van dit land te weigeren door geen diplomatieke betrekkingen aan te gaan. Lid worden van de Verenigde Naties is het ultieme bewijs van soevereiniteit en onafhankelijkheid, althans in de huidige wereldpolitiek.
Veelgestelde vragen over de jongste natie ter wereld
Wat is de jongste natie ter wereld?
Het jongste land dat officieel onafhankelijk is geworden, is Zuid-Soedan, met de officiële onafhankelijkheidsverklaring op 9 juli 2011.
Wat is de hoofdstad van Zuid-Soedan?
De hoofdstad van Zuid-Soedan is Juba, in het zuiden van het land, aan de Witte Nijl.
Wat is het conflict van Zuid-Soedan met Soedan?
Zuid-Soedan is gescheiden als gevolg van de decennialange burgeroorlog die begon na grote politieke, religieuze en etnische verschillen tussen het islamitische noorden van het land en het grotendeels christelijke zuiden van Soedan. Na de oorlog is Zuid-Soedan officieel zijn eigen staat sinds 2011.
Is Kosovo een land?
Kosovo wordt gedeeltelijk erkend door de internationale gemeenschap. Meer dan honderd landen (ook Nederland) beschouwen Kosovo als een land. Andere landen zoals Servië, Rusland, China etc. beschouwen Kosovo echter niet als een land en dus is Kosovo ook geen VN-land.
